الشيخ الصدوق ( مترجم : فهري )

312

الخصال ( فارسي )

خداى عز و جل بر او وحى كرد كه پنج تكبير بر جنازة بگويد و از طرف پائين با مدارا بميان قبرش بگذارند و قبر را با زمين مسطح و مساوى نمايد سپس فرمود شما نيز با مردگان خود اين چنين رفتار كنيد . ( ترس از خدا بر پنج قسم است ) خوف و خشية و وجل و رهبة و هيبة گنهكاران را خوف است و دانشمندان را خشية و فروتنان و شكسته دلان را وجل و عبادت پيشه گان را رهبة و مردان عارف را هيبة . اما خوف كه براى گناهان است خداوند فرمايد كسى كه از پروردگارش بترسد بهشت پاداش او است ( 1 ) و اما خشية براى اين است كه خود را مقصر به بيند خداوند فرمايد از ميان بندگان خدا فقط بندگان دانشمند از خداوند به خشيتاند . ( 2 ) و اما وجل براى اين است كه از خدمت باز مانده است خداى عز و جل فرمايد آنانى كه چون خداى بيادشان افتد دلهايشان ميلرزد ( 3 ) و رهبة براى اين است كه خود را مقصر مىبيند خداوند عز و جل فرمايد ما را از روى شوق و ترس مىخوانند ( 4 ) و هيبت براى اين است كه چون پرده از روى اسرار بر عارفان برداشته شود حق را به عيان بينند خدا كه ميفرمايد خداوند شما را از خويش ميترساند ( 5 ) به اين معنى اشاره فرمايد و از پيغمبر روايت شده است كه چون به نماز ميايستاد از هيبت حق آواز جوشش سينه اش كه همچون ديگ در جوش و خروش بود به گوش ميرسيد . اين روايت را ابو محمد عبد الله بن حامد از بعضى از امامان براى ما نقل كرد ،

--> ( 1 ) الرحمن : 46 ( 2 ) فاطر : 28 ( 3 ) الانفال : 2 ( 4 ) الأنبياء : 90 ( 5 ) آل عمران : 28